عكسهای مدل چشمان زیبا

 

ادامه مطلب:ادامه عكسها

• برچسب ها: عكسهای، مدل، چشمان، زیبا، حمیدرضا کریمی،  

چگونه ماهواره امید را با چشمان غیرمسلح در آسمان رصد كنیم؟دیدار ‌با ‌امید ‌‌در‌ مدار

زمانی كه ماهواره‌بر سفیر ماهواره امید را در مدار زمین قرار داد، جمع كثیری از علاقه‌مندان اخبار فضا در جهان مشتاقانه سعی كردند این ماهواره را در مدار زمین رصد كنند.

رصد ماهواره‌ها یكی از شاخه‌های جذاب و جدید در نجوم آماتوری به شمار می‌رود و نه‌تنها رصدی هیجان‌انگیز را در بر دارد بلكه می‌تواند اطلاعات علمی بسیار زیادی را در اختیار مهندسان و دانشمندان علوم فضایی قرار دهد؛ اطلاعاتی مانند مشخصات مداری اجرامی كه در مدار قرار گرفته‌اند و تغییر احتمالی مدار آنها بر اثر حوادث مختلف و حتی كمك به درك تاثیرات رویدادهای فضایی مانند توفان‌های خورشیدی بر جو زمین، اما همه مطالب پشت سوال ساده‌ای قرار دارد. آیا می‌توان ماهواره‌ها را براحتی در مدار زمین مشاهده كرد؟ چگونه و مهم‌تر این كه آیا ایرانیان می‌توانند ماهواره امید را در مدار زمین مشاهده كنند؟

52 سال پیش نخستین ماهواره در مدار زمین قرار گرفت و درهای فضا را به روی انسان گشود. ماهواره اسپوتنیك با ارسال پیام‌های رادیویی به زمین، ثابت كرد انسان به حدی رشد كرده است كه بتواند قدم به بیرون از گهواره خود بگذارد و در راه فتح فضاهای دوردست گام بردارد. عصر پس از اسپوتنیك را باید دوره جدید در حیات انسان ارزیابی كرد؛ عصری كه افق دید انسان گسترش یافت و در طول مدت نیم قرن به تجربه‌هایی انقلابی در زمینه فتح فضا دست زد. در این مدت صدها ماهواره در مدار زمین قرار گرفتند. زمین 24 ساعته زیر نظر چشم‌های بی‌خواب ابزارهایی قرار گرفتند كه زندگی ما را روی این سیاره آسان‌تر می‌كنند. ابزارهایی كه منابع زیرزمینی را آشكار می‌كنند، آب و هوا را دقیق‌تر پیش‌بینی می‌كنند، ارتباطات ما را ساده‌تر و راه را به سوی آینده باز كرده‌اند. انسان توانست برای نخستین بار سوار بر ماشین‌های پیشرفته خویش قدم از سیاره مادری بیرون بگذارد و سیاره خود را از فراز جو ببیند. بشر توانست به ماه سفر كند و ربات‌های كاوشگر خود را به ماه، زهره، مریخ، مشتری، زحل و فراسوی مرزهای سیاره‌ای منظومه شمسی بفرستد و تیزبین‌ترین چشمان خود را در مدار زمین قرار دهد تا اسرار شگفت‌انگیز جهان را كشف كند.

اینك ایده‌های بلندپروازانه‌ای در ذهن انسان جستجوگر موج می‌زند. انسان سودای فتح دوباره ماه را در سر دارد و آماده است حركت خود را به سوی دروازه‌های سیاره سرخ ادامه دهد. هم‌اكنون صحبت از آسانسورهای فضایی از قالب داستان‌های علمی و تخیلی خارج شده‌اند و در آستانه واقعیت قرار گرفته‌اند و از امروز صحبت‌های جدی درباره حقوق فضا و نحوه استفاده از فضای ماورای جو و منابع موجود بر سیارك‌ها و سیاره‌ها و اقمار منظومه شمسی آغاز شده است و در كنار همه اینها بخش خصوصی با قدرت هر چه بیشتر و باانگیزه‌ای بیش از هر زمان آماده است وارد این بازی تاریخی شود.

همه این حرف‌ها تنها اشاره‌هایی گذرا به واقعیتی غیرقابل انكار است و آن این كه در دوره جدیدی كه آغاز شده است، مفاهیم قدیمی تعریفی دوباره یافته‌اند و باید بار دیگر برخی واژه‌ها را تعریف دوباره كرد كه یكی از این مفاهیم بحث منافع ملی و منابع ملی و اقتدار كشور‌هاست.

بسیاری از كارشناسان امروزه معتقدند فضا، آینده بشریت و سرنوشت كشورها را رقم خواهند زد و اگر كشوری در این زمینه حضوری فعال نداشته باشد، نخواهد توانست در دنیای جدید جایگاهی برای ارائه دیدگاه‌هایش فراهم آورد.

آینده انسان در فضاست و هر ملتی كه بخواهد در آینده نقشی مهم در جهان بازی كند، ناچار است به جریان پرشتاب اكتشافات فضایی بپردازد و بر دوش دانشی كه همه مردمان پیشین به دست آورده‌اند قرار بگیرد و راه‌های جدیدی را به سوی آینده طی كند تا دیگران نیز بر پشت او قرار گیرند و بتوانند رشد انسان را سرعت بخشند و همه اینها مقدمه‌ای است كه تا چه اندازه نامگذاری ماهواره امید به این نام واقع‌گرایانه است.

اما عصر فضا نه‌تنها دانشی نوین را پیشرفت داد كه باعث توسعه زندگی روزمره ما حتی در حوزه‌های تفننی موجود نیز شده و موجب گردیده است در كنار هزاران دستاورد خرد و كلان شاخه جدیدی هم به دانش ستاره‌شناسی آماتوری اضافه شود كه آن را رصد آماتوری ماهواره‌ها می‌نامند.

بسیاری از ماهواره‌ها و فضاپیما‌ها را می‌توان تنها با كمك چشم غیرمسلح در آسمان رصد كرد.

شاید باورش دشوار باشد كه بتوان براحتی ایستگاه بین‌المللی فضایی یا تلسكوپ فضایی هابل یا ماهواره امید را در حالی كه به مسیرشان در فضا ادامه می‌دهند، از روی زمین رصد كرد.

اما واقعیت این است كه شما هم می‌توانید چنین تجربه‌ای را از سر بگذرانید. شاید فكر كنید چطور امكان دارد ماهواره یا سفینه‌ای را در مدار زمین با كمك چشمان غیرمسلح رصد كرد؟ بیایید برای پاسخ به این پرسش تجربه‌ای آشنا را مرور كنیم.

فرض كنید در كنار ساحل یا در دشتی مسطح نشسته‌اید و به غروب خورشید می‌نگرید و در كناری كه نشسته‌اید دكل كوتاه یا نردبانی كوتاه یا تپه‌ای كم‌ارتفاع وجود دارد. دقیقا در لحظه‌ای كه قرص خورشید از پیش چشمان شما ناپدید شد، بلند شوید و بلافاصله به بالای بلندی نزدیكی خود بروید. می‌بینید كه تا دقایقی بعد هم می‌توانید خورشید را در آستانه غروب تماشا كنید. در حالی كه همین چند لحظه قبل پیش چشمان شما غروب كرده بود.

توضیح این پدیده بدیهی است. زمانی كه از سطح ارتفاع می‌گیرید، زاویه دید مقابل شما بازتر شده و در واقع افق دید شما تغییر می‌كند و می‌توانید مدت بیشتری خورشید را ببینید. كما این كه اگر در نیمه‌های ظهر در كنار دره‌ای عمیق باشید و به درون آن بروید، با وجود این كه زمان در میانه روز است، اما دیگر خورشید را نمی‌بینید و خورشید برای شما غروب خواهد كرد.

اما این موضوع چه ربطی به ماهواره‌ها دارد؟ فرض كنید به جای آن كه چند پله از آن برجك نزدیك خودتان بالا روید، بلافاصله سوار بر هلیكوپتری شده و ارتفاع خود را تا چند هزار متری سطح زمین افزایش دهید، واضح است در این صورت افق دید شما بازتر شده و مدت زمان بیشتری می‌توانید خورشید را در هنگام غروب ببینید. در حقیقت زمانی كه از زمان غروب خورشید برای دوست شما كه در همان محل اول مانده می‌گذرد و آسمانش كم‌كم تاریك می‌شود، شما خورشید را بر فراز افق می‌بینید. بنابراین هرچه ارتفاع بیشتری از افق پیدا كنید، مدت زمانی كه طول می‌كشد خورشید برای شما غروب كند، طولانی‌تر خواهد شد (كما این كه اگر این آزمایش را در هنگام سحر انجام دهید شاهد طلوع سریع‌تر خورشید هستید)‌.

حال به ماهواره‌ها بازگردیم؛ سازه‌هایی كه به جای چند هزار متر چند صد كیلومتر بالاتر از سطح زمین قرار دارند. مثلا ایستگاه بین‌المللی فضایی را در نظر بگیرید. این سازه عظیم در ارتفاع حدود 400 كیلومتری قرار دارد. بنابراین اگر این ایستگاه بر فراز سر شما قرار داشته باشد تا چند ساعتی پس از این كه خورشید برای شما غروب كرده است هنوز ایستگاه زیر تابش پرتوهای نور خورشید قرار دارد.

با توجه به این كه بدنه بیشتر ماهواره‌ها از موادی ساخته شده است كه ضریب بازتاب بالایی دارند، این اجسام می‌توانند نور خورشید را به سمت زمین منعكس كنند. حال در شرایطی كه شما ساعت‌ها از غروب را پشت‌سر گذاشته‌اید، ماهواره شما می‌تواند نور خورشیدی كه هنوز در افقش قرار دارد را به سوی شما بازتاب دهد.

می‌توان‌ بسیاری از ماهواره‌ها را در‌ساعات اولیه‌ پس‌ از ‌غروب خورشید یا ساعات اولیه پیش ‌از ‌طلوع‌ خورشید در آسمان رصد كرد

به همین دلیل می‌توان بسیاری از ماهواره‌ها را در ساعات اولیه پس از غروب خورشید یا ساعات اولیه پیش از طلوع خورشید در آسمان رصد كرد، یعنی زمانی كه زمین هنوز تاریك است اما برای ارتفاعی كه ماهواره در آن قرار دارد خورشید طلوع كرده باشد. البته یك شرط دیگر هم وجود دارد و آن این است كه ماهواره در آن ساعت بر فراز منطقه‌ای باشد كه شما در آن حضور دارید.

هر چقدر ماهواره بزرگ‌تر باشد یا سطح درخشان‌تری داشته باشد، می‌توان آن را درخشان‌تر دید. در حقیقت این ماهواره به شكل نقطه‌ای نورانی كه آرام آرام از سویی از آسمان به سویی دیگر می‌خرامد، خود را نشان خواهد داد، اما برای این كه بتوانید چنین ماهواره‌ای را رصد كنید باید پیش از آن از محلی كه ماهواره ظاهر خواهد شد مطلع باشید.

هر ماهواره‌ای كه در مدار قرار می‌گیرد، مشخصات مداری منحصر به فردی دارد كه به شكل استانداردی بیان می‌شود و با كمك آن می‌توان ماهواره را شناسایی و ردیابی كرد. با كمك همین مشخصات است كه نرم‌افزارها و سایت‌های مختلف به شما پیش‌بینی‌هایی از گذر ماهواره‌ها می‌دهند.

یكی از معروف‌ترین و كاربردی‌ترین این سایت‌ها www.heavens-above.com  است. شما برای دیدار با امید كافی است سری به این سایت بزنید و مختصات محل زندگی خود را با كمك بانك اطلاعاتی جامعی كه این سایت دارد انتخاب كنید (پس از انتخاب تمام زمان‌ها به صورت زمان محلی شما نشان داده خواهد شد و نیازی به اصلاح زمانی ندارید.)

حال در صفحه اصلی این سایت روی نام امید (OMID) كلیك كنید. البته معمول نیست كه این سایت ماهواره‌های عادی را چنین ویژه در صفحه نخست خود قرار دهد؛ اما اخبار وسیعی كه درباره امید در سراسر جهان منتشر شد، باعث علاقه هر چه بیشتر مردم برای رصد این ماهواره شده است و به همین دلیل این ماهواره هم در صفحه اول آمده است.

با كلیك روی نام امید جدولی شامل تاریخ‌هایی كه می‌توانید از شهر خودتان امید را ببینید، به همراه اطلاعات رصدی شامل سمت و ارتفاع محل رصد مشخص می‌شوید. كار كردن با واحد سمت و ارتفاع بسیار ساده است (اگر افق خود را دایره‌ای فرض كنید كه نقطه شمال عدد صفر را نشان می‌دهد و این دایره را از سمت راست خود مدرج كنید، به واحد سمت دسترسی دارید و مثلا اگر گفته شود سمت 270 درجه یعنی باید از نقطه صفر یا شمال 270 درجه به سمت راست بگردید كه شما را به نقطه غرب می‌رساند. ارتفاع هم فاصله زاویه‌ای است كه در افق صفر وبرفراز سر شما 90 درجه است)‌.

اما اگر از كار كردن با این اعداد ناراحت هستید، روی تاریخ كلیك كنید تا نقشه محل عبور ماهواره امید نیز در اختیار شما قرار گیرد.

ماهواره امید با وجود آن كه ماهواره‌ای با مدار پایین است؛ اما به دلیل كوچكی ابعاد بدنه فروغ چندانی در آسمان ندارد و اگر آسمان شهر شما چندان تیره نباشد و در اثر آلودگی نوری خیلی روشن شده باشد، شاید لازم شود كه در برخی از گذرها از دوربین دوچشمی كوچكی برای رصد آن استفاده كنید.

دیدار با امید برای ایرانیان می‌تواند امید‌های تازه‌ای را در دل بنشاند، امیدهایی درباره نقشی كه ایران می‌تواند در آینده در عرصه پرامید فضا ایفا كند و همراه با دیگر كشورها نقش مهمی در ارتقای دانش بشر و مشاركت در كاوش فضا ایفا كند.

• برچسب ها: چگونه، ماهواره، امید، چشمان، غیرمسلح، آسمان، رصد، دیدار، ‌امید ‌‌، مدار، حمیدرضا کریمی،